środa, 08 maj 2019 11:04

Dr Mosiejko o najważniejszych zadaniach banku centralnego

Napisane przez

Bank banków, bank emisyjny i centralny bank państwa – to trzy podstawowe funkcje jakie pełni Narodowy Bank Polski – przypomina dr Leszek Mosiejko z SGH.

W wykładzie „Rola NBP w równoważeniu sytuacji finansowej państwa” dr Mosiejko przypomina o najważniejszych zadaniach, jakie wykonuje Narodowy Bank Polski.    

Autor przypomina, że „na mocy Konstytucji NBP jest bankiem centralnym prowadzącym działalność w zakresie określonym w ustawie o Narodowym Banku Polskim  oraz ustawie Prawo bankowe, pełniąc trzy podstawowe funkcje: banku emisyjnego, banku banków i centralnego banku państwa”. 

Ekspert wyjaśnia, że funkcja emisyjna banku centralnego oznacza posiadanie uprawnień do emisji znaków pieniężnych, to znaczy wprowadzania i wycofywania z obiegu prawnych środków pieniężnych, których ilość w obiegu jest regulowana przez bank . 

Wynika to z zapisu art. 227 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym bank centralny ma wyłączność polegającą na prawie produkcji znaków pieniężnych oraz wyłączność w zakresie określania wielości emisji pieniądza. „W ten sposób bank centralny kształtuje podaż pieniądza na rynku, będąc wyposażonym w instrumenty polityki pieniężnej oraz w środki o charakterze interwencyjnym” – tłumaczy dr Mosiejko. 

Ekonomista wskazuje przy tym, że wielkość emisji pieniądza determinowana jest wielkością zapotrzebowania danej gospodarki na pieniądz gotówkowy, która zależy od trzech czynników: wielkości produktu krajowego brutto, poziomu cen oraz szybkości obiegu jednostki pieniężnej. Bank centralny w oparciu o analizy kształtowania się wielkości tych czynników planuje emisję pieniądza gotówkowego.

Wymieniając przykłady działalności emisyjnej Narodowego Banku Polskiego dr Mosiejko  wskazuje m.in. na przeprowadzenie denominacji w 1995 roku z tzw. starego złotego (PLZ) na nowego złotego (PLN), która przeszła do historii jako „skreślenie czterech zer”, jak również wprowadzenie do obiegu w 2017 roku banknotu o nominale 500 złotych. 

Kolejna z funkcji banku centralnego – funkcja banku banków - oznacza, że Narodowy Bank Polski w stosunku do banków komercyjnych pełni funkcję pożyczkodawcy ostatniej instancji, przyjmuje od banków depozyty, przeprowadza operacje otwartego rynku, a także sprawuje funkcje regulacyjne mające zapewnić stabilność systemu płatniczego oraz sektora finansowego. W tym celu NBP organizuje system rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym. Ponadto Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu finansowego. Ponadto NBP nadzoruje system płatności w Polsce. 

Funkcja centralnego banku państwa polega na obsłudze bankowej przez Narodowy Bank Polski budżetu państwa, prowadzeniu rachunków bankowych rządu i centralnych instytucji państwowych, państwowych funduszy celowych i państwowych jednostek budżetowych oraz realizuje ich zlecenia płatnicze.

Prasowa Akademia Pieniądza to szkolenie dla dziennikarzy zainteresowanych tematyką ekonomiczną. Celem projektu realizowanego przez PAP we współpracy z NBP jest poszerzenie i uaktualnienie wiedzy ekonomicznej i podniesienie umiejętności warsztatowych w zakresie dziennikarstwa gospodarczego. Projekt oprócz części warsztatowej składa się z 10 szkoleń w formule e-learningowej dostępnych bezpłatnie po zarejestrowaniu na stronie www.pap21.pl.

Piotr Sosin

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ostatnio na głos24